Kullanıcı ve Grupların Yönetimi - 3

Dosya ve Dizin Erişimleri Atamaları:

Kullanıcılar ve guruplar kullanılarak dosyaların ve dizinlerin erişimlerini sınırlandırılabilir. Her kullanıcı kendi sahibi olduğu dosyalarda bu işlemleri gerçekleştirebilir. Root kullanıcısı ise tüm dosya ve dizinlerin sahipliklerini ve izinlerini değiştirebilir. Linux dosya yapısına göre her dosyanın veya dizinin bir sahibi birde grubu bulunur. Bir dosyanın sahibi(owner) o dosya veya dizin üzerinde her türlü değişiklik yetkisine sahip olur. Dosyayı yeniden adlandırabilir, dosya izinlerini değiştirebilir , dosyayı silebilir. Bu bölümde dosya izinlerine kısaca değineceğiz. Konunun ayrıntıları Linux dosya ve dizin yapısı bölümünde incelenecektir. Bir dosyasını sahipliği chown komutu ile değiştirilir.

[root@linuxserver /]# chown -R root /muhasebe/

Yukarıdaki örnek root kullanıcısı muhasebe dizininin tüm sahipliğini devralıyor. Diğer bir komut ise chgrp komutudur. Bu komut bir dosya veya dizinin grubunu değiştirir. Bir dosya veya dizinin grubunu yalnızca root kullanıcısı değiştirebilir.

melissa@linuxserver melissa]$ chgrp muhasebe /ortak/melis1

mellissa kullanıcısı melis1 adlı dosyanın grubunu muhasebe olarak ayarlıyor. Bir dosya veya dizinin sahipliğini, bir gruptan diğerine değiştirirken unutulmaması gereken bir başka nokta ise , dosyayı değiştiren kullanıcının , dosyasının değiştirilmek istendiği gurubuna üye olması gerekliliğidir. Melissa kullanıcısı ortak ,muhasebe, ve melissa grubunun üyesidir.

[melissa@linuxserver melissa]$ groups

melissa ortak muhasebe

melissa kullanıcısı dosyanın grubunu sales olarak değiştirmek istemektedir.

[melissa@linuxserver melissa]$ chgrp sales /ortak/melis1

chgrp: changing group of `/ortak/melis1': Operation not permitted

melissa sales grubunun üyesi olmadığı için bunu gerçekleştiremez. Bu durumda melissa sales grubunu üyesi olmalı ve dosyanın grubunu değiştirmelidir.

[melissa@linuxserver melissa]$ newgrp sales

Password:

[melissa@linuxserver melissa]$ groups

sales ortak melissa muhasebe

[melissa@linuxserver melissa]$ chgrp sales /ortak/melis1

İzinleri ayarlamak için chmod komutu kullanılır. Kullanıcılar için u, gruplar için g, diğerleri için o, herkes için a, okuma izni için r, yazma izni için w çalıştırma izni için x sembolleri kullanılır. Komutun kullanımı ile ilgili aşağıda bazı örnekler verilmiştir.

[root@linuxserver root]#chmod g-w /muhasebe/

Yukarıdaki örnekte muhasebe dizininin grubu için yazma izni kaldırılıyor. Artık bu grubun üyeleri bu dizinde dosya oluşturamazlar ve silemezler.

[root@linuxserver root]#chmod g+rx /muhasebe/

muhasebe dizininin grubu için dizini listeleme ve dizini arama izni veriliyor.

[root@linuxserver root]#chmod go+rx /ortak

ortak dizininin grubuna ve diğerlerine okuma ve dizin arama izni veriliyor.

[root@linuxserver root]#chmod a+x /ortak/run

run dosyası için herkese çalıştırma izni veriliyor.

Not: T ve S bitleri Linux dosya ve dizin yapısında işlenecektir.

Emin Can - Linux Craft